Zuid-Amerika
Zuid-Amerika is het continent van uitersten: het grootste regenwoud, de langste bergketen en de droogste woestijn op aarde liggen hier op dezelfde landmassa. Ruim 438 miljoen mensen wonen verspreid over 12 landen, van de tropische Amazone tot het koude Patagonië.
Zuid-Amerika in cijfers
Kerngegevens van het continent, stand 2025.
Ligging & geografie
Zuid-Amerika ligt voor het grootste deel op het zuidelijk halfrond en grenst in het noorden aan de Caraïbische Zee. In het westen rijst de Andes op — met meer dan 7.000 kilometer de langste bergketen ter wereld. Aan de oostkant strekt het continent zich uit tot de Atlantische Oceaan; zie de oceanenpagina voor meer over de omringende zeeën.
De kern van het continent wordt gedomineerd door het Amazoneregenwoud, het grootste tropische regenwoud op aarde, dat ruwweg de helft van Brazilië bedekt en doorsneden wordt door de Amazonerivier — de grootste rivier naar watervolume. Verder zuidelijk liggen de uitgestrekte grasvlaktes van de Pampa's en de windrijke hoogvlaktes van Patagonië. In het westen, ingeklemd tussen de Andes en de Stille Oceaan, ligt de Atacamawoestijn, de droogste woestijn op aarde waar sommige meetstations nooit regen registreren. In Venezuela bevindt zich de Angelwatervallen, met 979 meter de hoogste waterval ter wereld. Het Braziliaans Hoogland in het oosten vormt de ruggengraat van Brazilië en herbergt grote mijnbouwgebieden.
Bevolking
Zuid-Amerika telt in 2025 ongeveer 438 miljoen inwoners (VN WPP 2024). De bevolking is sterk geconcentreerd aan de kusten en in stedelijke agglomeraties, terwijl het binnenland — met name het Amazonegebied — dunbevolkt blijft. Brazilië is veruit het grootste land, met circa 213 miljoen inwoners ofwel bijna de helft van het totaal.
De megasteden zijn bepalend voor het continent: São Paulo (~22 miljoen) en Buenos Aires (~16 miljoen) zijn twee van de grootste stadsregio's op het westelijk halfrond. Lima, Bogotá en Rio de Janeiro volgen als grote centra. Vergelijk de bevolkingsdichtheid met andere continenten op de vergelijkpagina. Opmerkelijk is dat Zuid-Amerika na Azië en Afrika de snelst groeiende regio is, met een jonge bevolking die steeds verder verstedelijkt.
Landen & hoofdsteden
Zuid-Amerika telt 12 onafhankelijke landen (VN-telling). Hieronder de vijf volkrijkste; de overige zeven — Ecuador, Bolivia, Paraguay, Uruguay, Guyana, Suriname en Frans-Guyana — zijn kleiner maar stuk voor stuk bijzonder van aard en cultuur.
| Land | Hoofdstad | Inwoners (2025) |
|---|---|---|
| Brazilië | Brasília | 213 000 000 |
| Colombia | Bogotá | 52 000 000 |
| Argentinië | Buenos Aires | 46 000 000 |
| Peru | Lima | 34 000 000 |
| Venezuela | Caracas | 28 000 000 |
Bron: VN World Population Prospects 2024, Worldometer 2025. Zie ook Noord-Amerika voor een vergelijking met het noordelijk deel van het westelijk halfrond.
Klimaat & seizoenen
Zuid-Amerika kent een grote verscheidenheid aan klimaten, die van noord naar zuid sterk veranderen. Het noorden, met de Amazone en Colombia, heeft een heet tropisch klimaat met hoge neerslag het hele jaar door. De Atacamawoestijn in het westen is het drogste gebied ter wereld (Köppen BWh). Richting het zuiden koelt het continent geleidelijk af: de Pampa's hebben een gematigd klimaat, terwijl Patagonië subarctisch kan worden.
Een opvallend kenmerk: omdat een groot deel van het continent op het zuidelijk halfrond ligt, zijn de seizoenen omgekeerd ten opzichte van Nederland. Als het bij ons zomer is (juni–augustus), is het in Buenos Aires en Santiago winter. Lees meer over hoe dat werkt op de pagina evenaar en halfrond. In het uiterste noorden, rond de evenaar, bestaan nauwelijks uitgesproken seizoenen.
Planten & dieren
Het Amazoneregenwoud behoort tot de soortenrijkste ecosystemen op aarde. De jaguar, het grootste katachtige van Amerika, bewoont bossen van Mexico tot Argentinië. Langs de rivieren leeft de anaconda, 's werelds zwaarste slang, en de charmante roze rivierdolfijn. In de open vlaktes grazen capibara's — de grootste knaagdieren ter wereld. Op de andeshoogvlaktes houden lama's en alpaca's stand in de ijle lucht, terwijl de majestueuze Andescondor — met een spanwijdte tot 3,3 m — er op thermiek zweeft.
In de boomtoppen van de regenwouden leven tientallen soorten ara's en kleurrijke papegaaien, en in de bladerdaken hangen traag bewegende luiaards te slapen. Op de Noord-Amerika-pagina staan soorten die het continent met het noorden deelt. Een volledig overzicht van bedreigde soorten en hun leefgebied vind je op dieren van Zuid-Amerika.
Bekende plekken
- 🏔️Machu Picchu — indrukwekkende Inca-vesting op 2.430 m hoogte in de Peruaanse Andes, gebouwd rond 1450.
- ✝️Christus de Verlosser — iconisch beeld van 38 m hoog op de Corcovado boven Rio de Janeiro, Brazilië.
- 💧Iguazú-watervallen — stelsel van 275 watervalcascades op de grens van Argentinië en Brazilië, breder dan de Niagarawatervallen.
- 🐢Galápagoseilanden — vulkanische eilandengroep van Ecuador, bekend van Darwin en de unieke reuzenschildpadden.
- 🧂Salar de Uyuni — 's werelds grootste zoutvlakte (10.582 km²) in Bolivia, ook 's werelds grootste lithiumreservoir.
- ⛰️Andesgebergte — met meer dan 7.000 km de langste bergketen op aarde, met de Aconcagua (6.961 m) als hoogste top.
Hoe laat is het in Zuid-Amerika?
Zuid-Amerika strekt zich uit over ongeveer vijf tijdzones, van UTC−5 in het westen (Peru, Colombia, Ecuador) tot UTC−2 voor enkele Braziliaanse kustgebieden en eilanden. Brazilië zelf gebruikt meerdere zones: het grootste deel volgt UTC−3 (Brasília-tijd), maar de westelijke deelstaten liggen een uur verder terug. Zie het volledige overzicht op alles over tijdzones.
RekenvoorbeeldIs het in Nederland 12:00 's middags (UTC+1 in de winter), dan is het in São Paulo 08:00 (UTC−3) en in Lima 06:00 (UTC−5). 's Ochtends in Europa betekent dus vroeg-ochtend aan de andere kant van de Atlantische Oceaan. Meer context over het halfrond op evenaar en halfrond.
Live tijd in vier Zuid-Amerikaanse steden, op basis van jouw apparaat.
🎒 Voor kinderen
Zuid-Amerika is het continent met het grootste regenwoud ter wereld. Hier leven jaguars, luiaards en roze dolfijnen. De Andes zijn de langste bergen op aarde. Lees de makkelijke versie met grote plaatjes.
Veelgestelde vragen
Hoeveel mensen wonen er in Zuid-Amerika?
In 2025 telt Zuid-Amerika ongeveer 438 miljoen inwoners. Brazilië is het volkrijkste land met circa 213 miljoen mensen — bijna de helft van het totaal. Colombia (52 mln) en Argentinië (46 mln) volgen (VN WPP 2024).
Wat is de hoogste berg van Zuid-Amerika?
De Aconcagua in Argentinië is met 6.961 meter de hoogste berg van Zuid-Amerika. Hij maakt deel uit van de Andes en is tevens het hoogste punt buiten Azië op aarde.
Hoeveel landen liggen er in Zuid-Amerika?
Zuid-Amerika telt 12 onafhankelijke landen. De grootste zijn Brazilië, Colombia, Argentinië, Peru en Venezuela. Suriname is het enige Nederlandstalige land op het continent.
Zijn de seizoenen in Zuid-Amerika omgekeerd?
Ja, voor het zuidelijke deel van het continent wel. Buenos Aires en Santiago liggen op het zuidelijk halfrond, waar juni–augustus de wintermaanden zijn. Meer hierover op evenaar en halfrond.
Bronnen
- Verenigde Naties — World Population Prospects 2024 (bevolkingscijfers)
- Worldometer 2025 — actuele schattingen per land
- CIA World Factbook — oppervlakte en geografie
- IUCN Red List — beschermingsstatus van dieren
- Köppen-Geiger — klimaatclassificatie